၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့။ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ Versailles မြို့ရှိ Saint-Pierre အကျဉ်းထောင်အပြင်ဘက်မှာ လူအများ စုရုံးနေခဲ့ကြပါတယ်။ သူတို့ စောင့်ကြည့်နေခဲ့တာက ပြစ်မှုကျူးလွန်သူ Eugène Weidmann ကို အများပြည်သူရှေ့မှာ ကွပ်မျက်မည့် အချိန်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဖြစ်ရပ်က နောက်ပိုင်းမှာ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ နောက်ဆုံး လူမြင်ကွင်း ကွပ်မျက်မှု အဖြစ် သမိုင်းမှတ်တမ်းဝင်ခဲ့ပါတယ်။
Weidmann ဆိုတာ ဘယ်သူလဲ
Eugène Weidmann ကို ၁၉၀၈ ခုနှစ်တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံမှာ မွေးဖွားခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း ပြင်သစ်နိုင်ငံမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့သော လူသတ်မှုများကြောင့် သူ့နာမည်ဟာ သတင်းစာမျက်နှာများပေါ် ရောက်လာခဲ့တာပါ။ ပြင်သစ်၏ အများပြည်သူဆိုင်ရာ ရုပ်သံမှတ်တမ်းအဖွဲ့ INA နှင့် AFP တို့၏ မှတ်တမ်းများအရ၊ သူသည် လူသတ်မှု ခြောက်မှုနှင့် ဆက်နွယ်ပြီး ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံခဲ့ရသူ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီအမှုတွေက ၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ ပြင်သစ်မှာ လှုပ်ခတ်သွားစေခဲ့တဲ့ အမှုတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ စာနယ်ဇင်းများမှာ Weidmann နှင့် ဆက်စပ်သူများ၏ အမည်များ ထပ်ခါထပ်ခါ ပေါ်ထွက်ခဲ့ပြီး တရားရုံးအမှုကလည်း အများပြည်သူ စိတ်ဝင်စားမှုကို ခံခဲ့ရပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ သတိပြုရမှာက သတင်းစာဆောင်းပါးများထဲမှာ ဖော်ပြခဲ့သည့် အကြောင်းအရာတိုင်းဟာ တရားရုံးက အတည်ပြုထားသော အချက်အလက်နှင့် မတူနိုင်ခြင်းပါပဲ။
လူစိတ်ဝင်စားမှု မြင့်တက်လာခြင်း
Weidmann ၏ အမှုကို တရားစီရင်ရာတွင် သူနှင့်ဆက်စပ်သူ အချို့လည်း ပါဝင်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဥပမာ Roger Million သည်လည်း ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံခဲ့ရသော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ပြစ်ဒဏ်ကို ထောင်ဒဏ်တစ်သက်အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးခဲ့ကြောင်း INA ၏ မှတ်တမ်းတွင် ဖော်ပြထားပါတယ်။ Weidmann အတွက်မူ သေဒဏ်ကို ဆက်လက်အတည်ပြုခဲ့ပါတယ်။
ဤကာလမှာ ပြင်သစ်တွင် သေဒဏ်ကို လူမြင်ကွင်း၌ ဆောင်ရွက်ခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အစည်းများနှင့် လူထုအကြား အမြင်မတူမှုများရှိနေခဲ့ပါပြီ။ အချို့က ပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်းကို အများသိစေရန်ဟု ထင်မြင်ခဲ့ကြပေမဲ့၊ အချို့က လူအများစုကို ဆွဲဆောင်သော ဖျော်ဖြေရေးတစ်မျိုးလို ဖြစ်လာနေခြင်းကို ဝေဖန်ခဲ့ကြပါတယ်။
၁၉၃၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၇ ရက်
AFP ၏ နောက်ကြောင်းမှတ်တမ်းအရ အကျဉ်းထောင်အနီးမှာ ကြည့်ရှုသူများ စုရုံးခဲ့ကြပြီး ကွပ်မျက်မှုအစီအစဉ်သည် မနက်အလင်းရောက်လာသည့်အချိန်အထိ နှောင့်နှေးခဲ့ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် ယခင်ကလည်း လူမြင်ကွင်းမှာ ဆောင်ရွက်လေ့ရှိသော်လည်း ဤဖြစ်ရပ်မှာ ဓာတ်ပုံနှင့် ရုပ်ရှင်မှတ်တမ်းများ ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ရရှိသွားခဲ့ပါတယ်။
INA ၏ မှတ်တမ်းများမှာလည်း ပရိသတ်အကြား အပြုအမူများနှင့် မီဒီယာဖော်ပြမှုများကြောင့် အာဏာပိုင်များ စိုးရိမ်တုန်လှုပ်ခဲ့ရသည့်အကြောင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။ ထိုနေ့က ဘယ်သူဘယ်လိုခံစားခဲ့သည်ကို အတိအကျ ပြောမရသော်လည်း၊ ဓာတ်ပုံ၊ မျက်မြင်သက်သေများ၏ ပြောကြားချက်နှင့် နောက်ပိုင်းအစိုးရဆုံးဖြတ်ချက်များက ဤဖြစ်ရပ်၏ သက်ရောက်မှုကို ပြသထားပါတယ်။
နောက်ဆုံး လူမြင်ကွင်း ကွပ်မျက်မှု ဖြစ်လာပုံ
Weidmann ၏ ကွပ်မျက်မှုပြီးနောက် အများပြည်သူရှေ့ ကွပ်မျက်မှုများကို ရပ်ဆိုင်းရန် အစိုးရက ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။ ပြင်သစ် တရားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ သမိုင်းဆိုင်ရာဖော်ပြချက်နှင့် ပြင်သစ် အထက်လွှတ်တော် Sénat ၏ မှတ်တမ်းတို့အရ ၁၉၃၉ ခုနှစ်က အဖြစ်အပျက်သည် အများပြည်သူမြင်ကွင်းမှ သေဒဏ်စီရင်ခြင်းကို ရပ်ဆိုင်းသွားစေသည့် အရေးပါသောဖြစ်ရပ်ဖြစ်ပါတယ်။
သတိပြုရန် — ၁၉၃၉ ခုနှစ်မှာ ပြင်သစ်က သေဒဏ်ကို အပြီးတိုင် ဖျက်သိမ်းခဲ့တာ မဟုတ်ပါဘူး။ အများပြည်သူရှေ့တွင် ကွပ်မျက်ခြင်းကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့တာဖြစ်ပြီး၊ သေဒဏ်ကို နောက်ပိုင်းနှစ်များအထိ ဆက်လက်ကျင့်သုံးခဲ့ပါတယ်။
ဒီအမှုက ဘာကြောင့် မှတ်တမ်းဝင်သလဲ
ဒီဖြစ်ရပ်ဟာ လူသတ်မှုတရားစီရင်ခြင်းတစ်ခုထက် ပိုပြီး ပြည်သူများ စောင့်ကြည့်ခဲ့သည့် ပုံစံ၊ မီဒီယာက မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့မှုနှင့် တရားရေးလုပ်ထုံးလုပ်နည်း ပြောင်းလဲသွားပုံကို ပြသခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ် Versailles မြို့မှာ ဖြစ်ခဲ့သည့်အရာဟာ ပြင်သစ် သေဒဏ်သမိုင်းတွင် အရေးပါသော အကူးအပြောင်းအဖြစ် ကျန်ရစ်ခဲ့တာပါ။
ဤဆောင်းပါးကို INA၊ AFP၊ ပြင်သစ် Sénat နှင့် ပြင်သစ်တရားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ဖော်ပြချက်များကို အခြေခံ၍ မြန်မာဘာသာဖြင့် သီးသန့်ရေးသားထားပါတယ်။ အောက်ပါလင့်ခ်များမှာ အသေးစိတ် မူရင်းမှတ်တမ်းတွေကို ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။